Kalifornijski wskaźnik nośności CBR

2017-05-23

Kalifornijski wskaźnik nośności CBR (od ang. California bearing ratio) jest metodą określania nośności podłoża gruntowego pod nawierzchnie drogowe oraz nośności kruszywa przeznaczonego na podbudowy drogowe.

Metoda ta opracowana została w latach 30. XX w. przez Kalifornijski Departament Transportu (California Department of Transportation). Była ona podstawą pierwszych procedur projektowania nawierzchni drogowych o konstrukcji podatnej, czyli nawierzchni asfaltowej na podbudowie z kruszywa. W zależności od wartości wskaźnika CBR gruntu w podłożu oraz obciążenia koła pojazdów dobierano grubość nawierzchni.

W 1967r. Centralny Ośrodek Badań i Rozwoju Techniki Drogowej (obecnie Instytut Badawczy Dróg i Mostów) zakończył proces adaptacji metody do warunków polskich. W ten sposób powstał parametr określany jako wskaźnik nośności (wnoś), tożsamy z CBR, opierający się na tych samych założeniach. Wskaźnik nośności znalazł zastosowanie do określania nośności oraz wysadzinowości gruntów już w pierwszym katalogu typowych konstrukcji nawierzchni o zasięgu ogólnopolskim („Katalog typowych nawierzchni dla dróg o małej intensywności ruchu”, 1971r.). Obecnie wskaźnik CBR jest przywoływany w Polsce przez „Katalog typowych konstrukcji nawierzchni podatnych i półsztywnych” oraz „Katalog typowych konstrukcji nawierzchni sztywnych” do określenia grupy nośności podłoża gruntowego oraz minimalnych wymagań nośności warstw podłoża ulepszonego i podbudów z mieszanek niezwiązanych.

Badanie wskaźnika CBR polega na pomiarze nacisku jaki jest potrzebny, by tłok o znormalizowanym kształcie i wymiarach wcisnąć na określoną głębokość badanego materiału (gruntu, kruszywa).
Otrzymany wynik porównuje się do nacisku potrzebnego do wciśnięcia tłoku na taką samą głębokość w materiale wzorcowym (tłuczeń standardowo zagęszczony).

W Polsce procedura badania wskaźnika CBR podana jest w normach:

  • PN-S-02205:1998 „Drogi samochodowe. Roboty ziemne. Badania i wymagania”
  • PN-S-06102:1997 „Drogi samochodowe. Podbudowy z kruszyw stabilizowanych mechanicznie”
  • PN-EN 13286-47:2012 „Mieszanki niezwiązane i związane spoiwem hydraulicznym.

    Część 47: Metoda badania do określenia kalifornijskiego wskaźnika nośności, natychmiastowego wskaźnika nośności i pęcznienia liniowego”


  • Ogólny tok postępowania przy wyznaczaniu wskaźnika CBR wg ww. norm jest taki sam i obejmuje następujące czynności:
    - wyznaczenie krzywej zależności gęstości objętościowej od wilgotności dla badanego materiału metodą Proctora
    - przygotowanie próbki materiału do badania wskaźnika CBR
    - zagęszczenie w znormalizowanym cylindrze próbki materiału przy wymaganej wilgotności metodą Proctora
    - nasycenie przygotowanej próbki materiału wodą przez 96h
    - wykonanie próby penetracji tłokiem dla przygotowanej i nasyconej próbki materiału CBR = p/pp * 100 [%]
    p – nacisk, jaki jest potrzebny aby zagłębić trzpień o przekroju 20 cm2 w odpowiednio przygotowaną próbkę materiału na głębokość 2,5 mm lub 5 mm.
    Pp – nacisk porównawczy, potrzebny do zagłębienia trzpienia w materiał wzorcowy

    LABORATORIUM

    ZAKŁADOWA
    KONTROLA
    PRODUKCJI

    PROJEKTOWANIE
    I NADZÓR

    • Skanska
    • Budimex
    • Lafarge
    • Ginter
    • Wyroby Betonowe Ryszard Szczepański
    • Pawłowski
    • kamal
    • Continental Road
    • Izolex
    • EBM
    • Jadar
    • KSM Parsęcko
    • Broker
    • Sambor
    • Drewbet
    • Evertec
    • Nascon
    • Zdrojewscy
    • Gmina Zarszyn
    • Gmina Chojnice
    • Zarząd Drogowy Sępólno Krajeńskie
    • EcoZet
    IMDiTB - laboratorium badawcze Pol Lab - Klub Polskich Laboratoriów Badawczych IMDiTB - laboratorium badawcze
    Logo laboratorium budowlanego AG-CEL

    W dniu 24.12.2016 r.
    Laboratorium Budowlane "AG-CEL" będzie nieczynne.